Başlık yanıltmasın fındığın 20 TL falan olacağı yok.
Bu gün bir arkadaşımla sohbet ederken kendisi dedi, “Fındık 20 TL olsa ne olur ben sattım fındığımı ucuz kısa ihtiyacım vardı”.
Evet ben bildim bileli fındık bu aylarda %70 ihtimalle çıkar, kimi seneler çok aşırı yükselir.
Bundan sadece fındığını bekletebilenler faydalanır diğerleri ise bakıp dururlar yaptıkları zarara. Fiskobirlik varken fiyat hareketliliği daha azdı şu an serbest piyasa koşulları hakim olduğu için hareketlilik daha fazla.
Peki, fındığını bekletmeyen ve zarar eden üretici ne yapacak?
Bir sene emek verip, bekleyip aldığı ürünü düşük fiyattan tüccara kaptıran (büyük tüccarları kastediyorum) oturup seneyi mi bekleyecek?
Şu an öyle olacak gibi gözüküyor.
Peki, ne yapmalı?
En pratik çözüm üretici ayağını yorganına göre uzatıp fındık sonuna hazırlıklı girmeli ve işçi parası v.b. masrafları cebinde olmalı ki ürününü erkenden piyasaya sürmesin. Bu pratik yol ama uygulaması gerçekten güç.
Diğer yol, Fiskobirlik, yapısı artık değişmeli, üreticinin güvenini kaybetmiş bir birlik olarak, bölünmeli, yine Fiskobirlik çatısı altında fındık üreten iller birliği olmalı, Giresun merkez bu işi yapamamıştır. Tüm illerdeki Fiskobirlik mal varlıkları bu alt birliklere devredilmeli ve bu birlikler fındık işleme işi ikinci planda olmak üzere depoculuğa geçmeli, üretici depo ücreti olarak emanet ettiği fındığın %5 ini verip, yine emanet ettiği fındığın yarı ederi kadar (verdiği fındık teminat olacaktır) faizsiz 8 aylık kredi kullanabilmeli. 8 ay içinde üretici birliğe olan borcunu ödeyip fındığını birlikten çekerek özel sektöre verebilmeli ya da o gün ki fiyat üzerinden, birliğe hesabını kestirip, mahsuplaşabilmelidir.
Fiskobirlik’in bölünme konusuna gelince, kesinlikle bölünmeli, her il kendi yönetimini oluşturmalı, kendi hesabını bilmeli ancak Fiskobirlik çatısı altında temsil edilmeli. Özü, içişlerinde serbest dış işlerinde birlikte hareket eden bir birlik yapısına geçmeli ki fındık konusunda söz sahibi olsun. Bölünmenin bir diğer faydası da Giresun merkezde konuşan her yetkili kişi Batı Karadeniz’den fındığı sökün diye bağıramayacak ( kastettikleri Akçakoca’dır). Bir diğer konuda denetim, eğer denetim Fiskobirlik’te olduğu gibi yapılmazsa bu sistem de sonunda çökecektir. Her birlik üyesi seçimlere gitmeli ve adayını iyi tanımalı.
Güvenli ve kaliteli depoculuk yaparak güven kazana bir birlik hem ülkeye hem üreticiye faydalı olacaktır.
Depoculuk hizmeti geç kalınmış bir hizmettir. Özel sektöre güven eksikliği olacağından bir birlik tarafından yapılması daha uygundur.